RSS

११ सप्टेंबर – शिकागो सर्वधर्मपरिषद (भाषणातले काही भाग) – १

11 Sep

swami११ सप्टेंबर १८९३ – शिकागो येथे सुरु झालेल्या सर्व धर्मपरिषदेतील स्वामी विवेकानंद ह्यांच्या भाषणातील काही भाग स्वामी विवेकानंद ग्रंथावली, संचयन ह्या पुस्तकातून इथे देत आहे…

११ सप्टेंबर १८९३ ला स्वागतास उत्तर असे पहिले भाषण झाले अन त्यानंतर,

१५ सप्टेंबर रोजी – धर्माधर्मातील कलहांचे मूळ

१९ सप्टेंबर रोजी – हिंदूधर्म

२० सप्टेंबर रोजी – दरिद्री मूर्तीपूजक

२६ सप्टेंबर रोजी – बौद्धधर्माचा  हिंदूधर्माशी संबंध

२७ सप्टेंबर रोजी – समारोप

अशी ६ भाषणे झाली.. ह्यापैकी सद्य स्थितीतही अनेक प्रश्नांची उत्तरे देऊन जाणारे अन मूळ विचारसरणीशी जवळचे असे भाग इथे देत जाईन.. सगळे एकाच दिवशी टाईप करणे शक्य नसल्याने जमतील तसे ३-४ भागात सगळे पोस्ट करत राहीन…

भाषण पहिले – स्वागतास उत्तर

” अमेरिकेतील माझ्या भगिनींनो आणि बंधूनो,

…… याच व्यासपीठावरून पूर्वेकडील प्रतिनिधींविषयी बोलताना काही सन्मान्य वक्त्यांनी असे मत प्रकट केले आहे की, “दूरदूरच्या देशांतून आलेले हे प्रतिनिधी, सर्वत्र सहिष्णुतेचा भाव पसरविणारे म्हणून गौरवास पात्र होत यात काहीच संशय नाही. ” या व्यक्त्यांचेही मी आभार मानतो. जो धर्म समस्त जगाताला ‘सहिष्णुता’ आणि ‘सर्वच मतांना मानणे’ या दोहोंचीही शिकवण निरंतर देत आला आहे, त्या धर्मात जन्मास आल्याबद्दल मला गौरव वाटतो.. अन्यधर्मीयांविषयी आम्ही केवळ सहिष्णुताच बाळगतो असे नव्हे, तर सर्वच धर्म सत्य आहेत असा आमचा दृढ विश्वास आहे. परकीयांच्या छळामुळे देशोधडीस लागलेल्या कोणत्याही जातीच्या आनी धर्माच्या निराश्रितांना ज्या धर्माने सर्वदा आश्रय दिला आहे त्या धर्मात जन्मास आल्याबद्दल मला अभिमान वाटतो. ज्या वर्षी रोमनांच्या निष्ठुर अत्याचारांनी यहुदी लोकांचे पवित्र देवालय भग्न होऊन मातीस मिळाले, त्याच वर्षी काही जातिवंत यहुदी आश्रयार्थ दक्षिण भारतात आले असता माझ्याच धर्माने त्यांना सादर हृदयाशी धरले, हे सांगताना मला भूषण वाटत आहे. वैभवशाली पारशी धर्माच्या उरलेल्या लोकांना ज्या धर्माने आसरा दिला आणि आजही जो धर्म त्यांचे पालन करत आहे, त्याच सनातन धर्मात मी जन्मास आलो आहे.

….. ” रूचीनां वैचित्र्यात् ऋजुकुटिलनानापथजुषाम ।
नृणां एको गम्यः त्वमसि पयसां अर्णव इव ॥ ”
अर्थ –
” भिन्न भिन्न उगमातून निघणारे जलप्रवास ज्याप्रमाणे अंती सागरास मिळून एक होऊन जातात, त्याचप्रमाणे रुचिवैचित्र्यानुसार वेगवेगळ्या सरळ वा वक्र मार्गांनी जाणारे सर्व पथिक, प्रभो, अंती तुलच येऊन मिळतात.”

…… पंथाभिमान, स्वमतांधता आणि तज्जन्य अनर्थकारी धर्मवेड यांनी या आपल्या सुंदर वसुंधरेवर दीर्घकाल अंमल गाजवला आहे. त्यांनी जगामध्ये अनन्वित अत्याचार माजविले असून कितीदा तरी ही पृथ्वी नररक्ताने न्हाणून काढली आहे. संस्कृतीचा विध्वसंस करुन त्यांनी कधीकधी राष्टंच्या राष्ट्रं हताश करुन सोडली आहेत.. हे भयंकर राक्षस नसते तर मानव समाज आज आहे त्यापेक्षा कितीतरी अधिक उन्नत होऊन गेला असता.. पण आता त्यांचीही घटका भरत आली आहे..आणि मला अशी उत्कट आशा वाटते की, या धर्मपरिषदेच्या सन्मानार्थ आज प्रातःकाळी निनादित झालेला घंटानाद समूळ धर्मवेडाची, धर्माच्या नावाखाली शस्त्राने वा लेखणीने केल्या जाणा-या सर्व प्रकारच्या छळाची, आणि एकाच लक्ष्याकडे आपापल्या मार्गांनी जात असलेल्या व्यक्तींतील एकमेकांविषयीच्या असहिष्णुतेच्या समस्त भावनांची मृत्यूघंटाच ठरेल..

भाषण दुसरे – धर्माधर्मातील कलहांचे मूळ

मी जी गोष्ट तुम्हाला सांगण्याचे योजले आहे, ती या आपापसातल्या कलहांवर खचित प्रकाश पाडील.. ती गोष्ट अशी,

एका विहिरीत एक बेडूक राहत असे. तो तिथे पुष्कळ दिवसांपासून होता. त्या विहिरीतच तो जन्मला आणि तिथेच वाढतही होता.. पण अजूनही तो एक लहानसा बेडूकच होता.. अर्थातच त्या काळी आजकालचा एकही क्रमविकासवादी हजर नसल्याकारणाने, त्या अंधा-या कुपात चिरकाल वास केल्याने त्या बेडकाची दृष्टी गेली होती की नाही हे सांगणारा आपल्याला कुणीही मिळणार नाही. तथापि आपल्या गोष्टीच्या सोयीकरता आपल्याला असे गृहीत धरुनच चालावे लागेल की त्याची दृष्टी अगदी शाबूत होती.. तो दररोज असल्या विलक्षण उत्साहाने त्या विहिरीतील जंतुजीवाणूंचा फन्ना उअडवून तिथले पाणी स्वच्छ ठेवीत असे की ते बघून आमच्या आजच्या जंतुशास्त्राज्ञांनीही मान खाली घालावी ! त्याचा हा क्रम अखंड चालु होता आणि लवकरच तो छान गुटगुटीत पण होऊन गेला.. असो. होता होता काय झाले की एक समुद्राकाठी राहणारा बेडूक त्या विहिरीत येऊन पडला..

” कुठला रे तू राहणारा?” कूपमंडूकाने पृच्छा केली.
“समुद्रात राहत असतो मी, तिथून आलोय.” उत्तर आले.
“समुद्र ! असतो तरी केवढा हा समुद्र? माझ्या ह्या विहिरीएवढा?” असे म्हणून त्या कूपमंडूकाने विहिरीच्या एका काठापासून दुस-या काठापर्यंत एक उडी घेतली.
समुद्रवासी बेडूक त्यावर म्हणाला, “मित्रा, या तुझ्या टीचभर विहिरीची तू समुद्राशी तुलना कशी बरं करु शकतोस?”
हे ऐकताच त्या बेडकाने टुणदिशी आणखी एक उडी मारुन विचारले, “काय ! एवढा मोठा आहे तुझा तो समुद्र?”
“समुद्राबरोबर विहिरीची तुलना ! डोके ठिकाणावर आहे ना दादा तुझे?”
“हं ! हं ! म्हणे समुद्र मोठा !” कूपमंडूक उसळला, “माझ्या या विहिरीपेक्षा दुसरं काही मोठं असूच शकत नाही मुळी.. हा लेकाचा लबाड असला पाहिजे. द्या ह्याला हाकलून !”

बंधूंनो, हा असला संकुचित भावच आपल्यातील कलहांचे कारण होय. मी हिंदू आहे. मी माझ्या लहानशा विहिरीत बसलो आहे, आणि तिलाच सारे जग समजत आहे ! ख्रिश्चन आपल्या लहानशा विहिरीत बसला आहे, आणि तिलाच सारे जग मानत आहे. मुसलमानही तद्वतच स्वतःच्या छोट्याशा विहिरीत बसला असून तिलाच सारे जग समजत आहे ! आमच्या या लहानलहान जगांचे परकोट भग्न करण्यासाठी तुम्ही अमेरिकानिवासीयांनी मोठा प्रयत्न केला आहे. तुमच्या या महान उपक्रमाबद्दल मी तुम्हा सर्वांना हार्दिक धन्यवाद देतो.. माझी खात्री आहे की, आज ना उद्या तुमचा हा उद्देश सफल होण्यास भगवान खचित साहाय्य करतील……

( पुढची भाषणे नंतरच्या भागात..)


 

Tags: , , , ,

9 responses to “११ सप्टेंबर – शिकागो सर्वधर्मपरिषद (भाषणातले काही भाग) – १

  1. Heramb Oak

    सप्टेंबर 12, 2009 at 00:17

    Sundar. Pudhachya bhashananchi vaat pahatoy.😀 .. and sorry for confusion.. ag blogspot madhe blog chya khali reply detat na tyamule mi savayine khali dila.. aata tuza scrap baghitalyavar lakshat aal ki gadbad zaliye.. aata wordpress madhe blog chya var mat nondavayach lakshat hevin🙂 .. BTW, tarktandav pan apratim ch aahe..

     
  2. hemant athalye

    सप्टेंबर 12, 2009 at 18:39

    वा! किती छान पद्धतीने मांडले होते विवेकानंदांनी त्यांचे विचार. तुमचा ब्लॉग माझ्या ब्लॉग पेक्षाही छान आहे. तुमच्या या छानशा ब्लॉगला माझ्या शुभेछा!

     
  3. vikram

    सप्टेंबर 12, 2009 at 18:40

    सुंदर
    खूपच उच्च विचार आहेत
    खरच छान माहिती उपलब्ध करून दिलीत आपण
    पुढील लेखाची आतुरतेने वाट पाहत आहे

    धन्यवाद

     
  4. Arvind Mhetre

    डिसेंबर 26, 2009 at 12:36

    You are doing really good, Madam. I am reading your articles. Keep writing. Thanks.

     
  5. Arti

    डिसेंबर 16, 2010 at 10:30

    Khupach chhan ahe.

     
  6. mangesh wagh

    जानेवारी 11, 2011 at 07:50

    really this collection is best of best.mala ya warun speech sathi khup help zali.thanks

     
  7. sachin

    फेब्रुवारी 15, 2011 at 15:08

    karach kupa chan mahiti dili ahe karatar mi swamijincha motha fan ahe

     
  8. RAJA .DHARMADHIKARI. paratwada.vidarbh

    डिसेंबर 27, 2012 at 21:16

    हे भाषांतर शालेय ते पदवी परीक्षांच्या abhyas क्रमात असायलाच हवे आहे .आम्ही या बाबत जोरदार प्रयत्न करूच .surekh v utkrusht lekhn shaili .abinandan.

     

तुमचा अभिप्राय नोंदवा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: